شيخ حسين انصاريان
175
تفسير و شرح صحيفه سجاديه (فارسى)
مىكند ، اما نزد خداوند بىمقدار مىسازد . گرچه اسراف و ولخرجى زياد انسان ، بيشتر در مال و مصرف خوردنى و نوشيدنى و پوشاكى است . و در مفهوم اسراف گفتهاند : مصرف مال بيشتر از اندازهء جايز شرعى و عقلى يا انفاق مال زياد با غرض فرومايگى يا انفاق مال بدون سودمندى و رعايت حق و مقدار درست آن باشد . ولى اسراف به مصرف بىرويه در مال تنها اختصاص ندارد ؛ بلكه هر چيزى كه در غيرجايگاه خود قرار بگيرد و حق و حدّى درآن منظور نشود ، اسراف است . همانند قوم لوط كه در مسائل شهوى اسراف مىكردند و از حلال خدا تجاوز نمودند يا فرعون در روى زمين ادّعاى برترين كرد و در درياى غرورش غرق شد . اثرات و مفاسد اسراف بر اساس آيات و روايات ، اسراف اثرات نكوهيده و مفاسد بسيارى دارد ، مانند : 1 - اسراف سبب ضايع شدن حقوق مىشود . 2 - اسراف سبب جهل به مقدار مال و آن موجب ماندن نفس در خوارى نيازمندى و خواهشهاى نفسانى مىشود و نادانى كليد هر شرى است . 3 - اسراف سبب فقر و تهيدستى شود . 4 - اسراف سبب حقكشى و ستم به ديگران مىشود . 5 - اسراف سبب تجملگرايى ، حرام خورى ، خونريزى مىگردد . 6 - اسراف سبب توليد امراض جسمى و روانى مانند وسواسى ، چاقى ، اعتياد و . . . و سرانجام نفس را به هلاكت مىرساند . 7 - اسراف سبب زيانهاى بسيارى شود كه ضررش بيشتر از بخل و احتكار است .